technicos
897 defa okundu.






Osmanlı’dan Türkiye’ye Camilerin Kubbeleri ve Mimari Formları: Bölüm IV
Gizem Sığla Açıkelli

Bölüm I: Yunan ve Roma Mimarisinde Kubbe

Bölüm II: Anadolu Selçuklu Dönemi’nde Anadolu’da Kubbe

Bölüm III: Beylikler Dönemi ve Erken Osmanlı Dönemi

Bölüm IV: Osmanlı İmparatorluk Dönemi 15.yy Camileri

Osmanlı İmparatorluğu, 1453 yılında İstanbul’u fethettikten sonra İstanbul’u imparatorluğun başkenti ilan etti. Devlet yönetiminin, idari birimlerin ve hanedanın İstanbul’a yerleşmesi için çalışmalara başlandı. Fatih Köşkü, Çinili Köşk ve Topkapı Sarayı Kompleksi ilk tamamlanan yapılardır. Aynı dönemde Kapalı Çarşı ve Yedikule İç Hisarı’na ekler yapılmış ve Rumeli Hisarı da tamamlanmıştır. İdari, ticari ve askeri yapılardan sonra dini yapıların yapımı hızla başlamıştır.

Tarihi yarımadadaki ilk örneklerden biri Eski Fatih Camisi’dir. Yapımı 1470 yılında tamamlanmış fakat sonraki yıllarda meydana gelen depremlerde büyük hasarlar almıştır. Geçirdiği ağır restorasyonlar sonucu özgün formunu tamamıyla kaybetmiştir. Camide ibadet alanı bir kubbe ve onu destekleyen bir yarım kubbe ile örtülüdür. Kubbe çapı ise 26 metredir.

      Eski Fatih Camisi planı

Bu dönemin camilerinde sıkça görülen özellik T planlı olmalarıdır. İstanbul Murat Paşa Camisi (1470), İstanbul Rum Mehmet Paşa Camisi (1471) ve İstanbul Atik Ali Paşa Camisi (1497) bu planla tasarlanmıştır. Üç caminin de ortak özelliği 5 küçük kubbeli son cemaat yerinden kubbe ile örtülü bir orta hacme açılmasıdır. Bu orta alandan sonra mihrabın olduğu bölüm Murat Paşa Camisi’nde ikinci bir kubbe ile örtülürken, diğerlerindeki örtü yarım kubbedir. Bu yarım kubbeler orta alan örtüsü olan kubbeyi yatayda desteklemek amaçlı yapılmıştır.

Kullanılan diğer cami formu ise kubbeli tek hacimli camilerdir. İstanbul Davut Paşa Camisi (1485), dörtgen planlı ibadet alanından oluşur ve üstü kubbe ile örtülüdür.

Davut Paşa Camisi

Bir diğer örnek 1484 yılında tamamlanan Edirne Beyazıt II Külliyesi Camisi’dir. Aynı tasarım 1522 yılında tamamlanan İstanbul Yavuz Selim Camisi’nde de kullanılmıştır. İbadet alanı tek bir hacimden oluşur ve 22 metre çaplı kubbe ile örtülüdür. Ayrıca padişahın ibadeti için özel olarak ayrılmış hünkâr mahfili bulunur. İki yanında ise dokuzar kubbeli galeriler bulunur.

Edirne Beyazıt II Külliyesi Camisi

İstanbul Yavuz Sultan Camisi

15.yy’da inşa edilmiş bu camilerin ortak özelliği ise tüm alanın kubbe ile örtme gayesidir. Bu denemeler ise daha sonraki yılların mimarisini besleyecek çalışmaları başlatmıştır. 15.yy’da İstanbul’a hala yabancı olan Osmanlı mimarları, henüz Ayasofya’nın yaklaşık 32 metre kubbesi ve onu destekleyen yarım kubbeleri ile oluşturduğu büyük iç mekâna ulaşamamışlardı.


1 kişi puan verdi
Yorumlar
En Çok Okunan Haberler

En Çok Puan Alan Haberler